Wat is het DAAF?

Het Digital Autonomy Assessment Framework (DAAF) helpt organisaties om de digitale autonomie van hun applicatielandschap te beoordelen. Het framework meet 22 indicatoren verdeeld over 8 dimensies en 3 analyseniveaus.

Hoe werkt het?

Het assessment verloopt in vier stappen:

Applicatie toevoegen: klik op "+ Applicatie toevoegen" of importeer een lijst via CSV
Indicatoren scoren: geef elke indicator een score van 1 tot 5. Klik op een indicator voor scorebeschrijvingen en toelichting
Resultaat bekijken: scores worden automatisch berekend. Het overzicht toont alle applicaties naast elkaar
Exporteren: sla resultaten op als JSON of CSV

De drie analyseniveaus

Niveau 1: Risico-exposure (dimensies A-B). Meet hoe groot het externe risico is. Een lage score (1) betekent weinig risico, een hoge score (5) veel risico.

Niveau 2: Mitigatie-capaciteit (dimensies C-E). Meet hoe goed de organisatie risico's kan beheersen. Een lage score (1) is zwak, een hoge score (5) is sterk.

Niveau 3: Strategisch belang (dimensies F-H). Meet hoe belangrijk de applicatie is. Een lage score (1) is weinig belang, een hoge score (5) is kritiek.

Let op de kleurrichting: Bij niveau 1 en 3 is score 1 groen (goed vanuit autonomieperspectief), bij niveau 2 is score 5 groen (sterke mitigatie).

Berekening

De autonomiescore wordt in vier stappen berekend:

Stap 1, Dimensiescore: Per dimensie het gewogen gemiddelde van de indicatorscores. De weging bepaalt hoeveel invloed elke indicator heeft.
Stap 2, Niveauscore: Per niveau het gemiddelde van de dimensiescores. Dimensies wegen gelijk.
Stap 3, Ruwe score: Mitigatie / (Risico x Belang). Bereik: 0,04 (worst case) tot 5,0 (best case).
Stap 4, Normalisatie: De ruwe score wordt via een logaritmische schaal omgezet naar 1-10.

Waarom logaritmisch? De formule deelt Mitigatie (max 5) door Risico x Belang (max 25). Daardoor liggen de meeste ruwe scores tussen 0,1 en 0,5. Zonder correctie zou 90% van de applicaties een eindscore tussen 1 en 3 krijgen, onbruikbaar om te vergelijken. De logaritmische schaal spreidt deze scores uit over het hele bereik van 1 tot 10, zodat verschillen tussen applicaties zichtbaar en vergelijkbaar worden.

Vuistregels: 7+ = goede positie (groen), 5-7 = acceptabel (oranje), 3-5 = zorgwekkend (donkeroranje), <3 = kritiek (rood).

Wat zegt de score?

De autonomiescore is geen maat voor "hoe digitaal autonoom is deze applicatie" maar voor hoe urgent is het autonomieprobleem. De score combineert drie dingen: hoe groot is het risico, hoe goed kun je het beheersen, en hoe belangrijk is de applicatie.

Een hoge score kan twee dingen betekenen: de risico's zijn goed gemitigeerd (sterke contracten, alternatieven beschikbaar, kennis in huis), of de applicatie heeft weinig strategisch belang (en dus is het autonomieprobleem minder urgent). Beide situaties zijn positief vanuit besluitvorming: er is geen acute actie nodig.

Een lage score betekent: er is een combinatie van hoog risico, zwakke mitigatie en/of hoog strategisch belang. Dat vraagt om actie: migreren, mitigeren of bewust accepteren.

Verbeteren: Strategisch belang (niveau 3) ligt grotendeels vast; een applicatie wordt niet minder belangrijk. Verbeteringen zitten in Risico-exposure verlagen (niveau 1, bijv. migreren naar EU-provider) en Mitigatie-capaciteit verhogen (niveau 2, bijv. alternatieven ontwikkelen, contracten versterken, kennis opbouwen). Gebruik de drie niveauscores apart om te bepalen waar de grootste winst te behalen is.

Het kwadrant

Het kwadrant toont applicaties op twee assen: Risico x Belang (horizontaal) en Mitigatie (verticaal). Twee applicaties met dezelfde 1-10 score kunnen op verschillende plekken in het kwadrant staan, waardoor de aanbevolen actie verschilt.

Wegingen aanpassen

Elke indicator heeft een standaardweging (2 of 3). Via het scherm "Wegingen aanpassen" kun je de wegingen aanpassen (1-5). De weging bepaalt hoeveel invloed een indicator heeft binnen zijn dimensie. Bijvoorbeeld: als je C1 (Alternatief beschikbaar) op weging 5 zet en C2 op weging 1, telt C1 vijf keer zo zwaar mee in de dimensiescore van "Technische weerbaarheid". Aangepaste wegingen worden rood weergegeven. Doe dit alleen in overleg met je organisatie of sector om onderlinge vergelijkbaarheid te behouden.

Opmerkingen per indicator

Bij elke indicator kun je een opmerking plaatsen om je score te onderbouwen. Dit is optioneel maar aangeraden: het maakt je beoordeling transparant en reproduceerbaar. Opmerkingen worden meegenomen bij JSON-export en -import en als kolom "Toelichting" in de gedetailleerde CSV-export.

Quick scan

Schakel naar "Quick scan" om alleen de 9 kernindicatoren te tonen (1 per dimensie + A3 Hosting). De berekening werkt identiek, maar is gebaseerd op minder datapunten. De score is indicatief; voor een volledige beoordeling gebruik je het volledige assessment.

Importeren en exporteren

JSON importeren: Laad eerder geexporteerde assessments weer in. Alle scores, wegingen en metadata blijven behouden.

Applicatielijst (CSV): Importeer een lijst met applicatienamen om snel meerdere applicaties aan te maken. Download eerst het CSV-template als voorbeeld.

Exportformaten:

JSON: Volledig: alle data, scores, wegingen en berekende resultaten. Geschikt voor herimport.
CSV: Samenvatting per applicatie met scores per dimensie en niveau. Geschikt voor verdere analyse in Excel.
CSV (gedetailleerd): Alle individuele indicatorscores per applicatie. Semicolon-gescheiden met BOM voor Excel-compatibiliteit.

Data opslaan

Alle ingevulde data wordt automatisch opgeslagen in je browser (localStorage). Je kunt dus je browser sluiten en later verdergaan. Exporteer regelmatig een JSON-backup voor zekerheid.

Meerdere beoordelaars? Laat elke beoordelaar het assessment onafhankelijk invullen en exporteer de resultaten als JSON. Een coordinator kan de bestanden importeren en de scores vergelijken in het overzicht.

DAAF Digital Autonomy Assessment Framework

Assessment overzicht

Handleiding DAAF Assessment Tool

Wegingen aanpassen